Figura Św. Jana Nepomucena


Wcześniejsze nazwy: Statue des heiligen Jan Nepomucen (do 1945)
Inne nazwy: Nepomuka, Jana z Nepomuka (pomnik, statua)
Data budowy: 1730-32
Projekt: Christophorus Tausch
Wykonawcy: Johann Georg Urbansky, Johann Albrecht Siegwitz, Johann Adam Karinger
Miejsce: Wrocław, Ostrów Tumski - pl. Kościelny

    Kim był?

Św. Jan Nepomucen urodził się w 1350 roku w Pomuk (dzisiejszy Nepomuk)
w Czechach. Był kapłanem, kanonikiem i wikariuszem w Pradze. W wyniku konfliktu króla Czech Wacława IV, a arcybiskupem praskim Janem, którego Nepomucen był wtedy wikariuszem, popadł w niełaskę u władcy i został uwięziony. 20. marca 1393 roku, nie chcąc wyjawić tajemnicy spowiedzi królowej Joanny (król podejrzewał ją o niewierność), został zrzucony z mostu do Wełtawy. Nie jest jednak pewne czy to było przyczyną skazania na śmierć Jana Nepomucena. Jest patronem mostów, przepraw, życia rodzinnego, dobrej spowiedzi, sławy, honoru i ratowników.

    Architektura

Barokowy, piaskowcowy pomnik wykonany na planie krzyża greckiego ma wysokość
ok. 9,5 m. Postawiony na kamiennej podstawie, otoczony jest kamienną, prawie metrową balustradą. Wewnątrz balustrady cokół jest ozdobiony czterema półpostaciami anielskich atlantów wspierającymi stożkowatą bryłę, na której szczycie stoi święty. Pod nimi znajdują się małe aniołki. Pomiędzy podtrzymującymi aniołami, w wklęsłych częściach krzyża umieszczono reliefy przedstawiające sceny z życia świętego. Jeden z nich przedstawia męczeńską śmierć Jana Nepomucena - strącenie z mostu Karola w Pradze do nurtu rzeki Wełtawy. Ponad reliefami znajdują się kartusze z inskrypcją fundacyjną i komentarzami teologicznymi.

Powyżej na podwyższeniu stoi figura świętego w otoczeniu ośmiu aniołków
i czterech złotych, wieloramiennych gwiazd. Dwa z ośmiiu aniołków są łyse. Legenda mówi, że mistrz Urbański wykonanie aniołków zlecił jednemu z kamieniarzy - Godfrydowi. Podczas powstawania monumentu, Godfrydowi urodził się długo oczekiwany syn. Szczęśliwy ojciec pod nieobecność mistrza postanowił uwiecznić wygląd swego dziecka w postaci aniołków. Kiedy Urbański na drugi dzień zobaczył dwa łyse aniołki, wściekł się i chciał wyrzucić Godfryda z pracy. Jednak serce mu zmiękło i pozwolił na umieszczenie dwóch podobizn, gdy kamieniarz pokazał mu syna.

Sama figura Jana Nepomucena ma około 2 m. W lewej ręce trzyma, wzniesiony
ku niebu, jeden ze swoich symboli - krucyfiks. Świętego otacza złota aureola z pięcioma gwiazdami symbolizującymi męczeństwo. Pomnik jest największym na świecie pomnikiem Św. Jana Nepomucena, a także najwspanialszym barokowym pomnikiem Wrocławia.

    Historia i autor

Pomnik wykonali w latach 1730-32 Johann Georg Urbansky, Johann Albrecht Siegwitz
i warsztat kamieniarski Johanna Adama Karingera. Urbansky był uczniem Brokofa
w Pradze, a od 1708 roku działał na zlecenie kapituły wrocławskiej. Wśród jego dzieł jest wiele rzeźb. Siegwitz pochodzący z Bambergu także ma na koncie wiele rzeźb
z wrocławskich kościołów i chociażby letniego pałacu biskupów. Autorem koncepcji był austriacki malarz, rzeźbiarz i architekt biskupi, jezuita Christophorus Tausch. Monument został ufundowany przez wrocławską kapitułę katedralną rok po zakończeniu procesu kanonizacji męczennika w 1730 roku.

    Gdzie się znajduje?

Pomnik stoi na reprezentatywnym, głównym placu Ostrowa Tumskiego,
pl. Kościelnym przed kościołem św. Krzyża i katolickim sierocińcem Orphanotropheum. Przechodząc ul. Katedralną nie sposób go przegapić.


Pokaż www.tl.wroclaw.pl na większej mapie

© Tomasz Lewicki - www.tl.wroclaw.pl ©