>

Johann Georg Urbansky


Znany także jako: pol. Jan Jerzy Urbański, czes. Jan Jiři Urbansky
Urodzony: 1675; Chlumec k. Chabarovic, Czechy
Zmarł: 1738-39 (?)
Dziedzina: Sztuka - Rzeźba
Związany z miastem: Wrocław

    Życie

O jego życiu wiemy nie wiele, ponieważ zachowało się bardzo mało zapisków. Dokładna data urodzin Johanna Georga Urbanskyego jest nieznana. Prawdopodobnie urodził się w 1675 w Chlumcu, w Czechach. W wieku dziecięcym został sierotą i trafił
pod opiekę do hrabiego Jana Franciszka Kolowrata-Krakowskiego, który dostrzegłszy talent Johanna, wysłał go na naukę do warsztatu Jana Brokofa z Pragi. Nauka w Pradze trwała od 1693 do 1697 roku. Na dalszą naukę T. Pauseweina wyjechał do Budziszyna (Bautzen) w Niemczech, gdzie uzyskał tytuł mistrza w 1704 roku. Po przybyciu
do Wrocławia w roku 1708 zamieszkał na Ostrowie Tumskim. We Wrocławiu mieszkał prawdopodobnie do końca życia. Data jego śmierci jest nieznana. Przypuszcza się,
że zmarł w roku 1738 lub 1739.

    Twórczość

Był uczniem u Jana Brokofa z Pragi i to z jego warsztatem najsilniej się związał
i rozszerzył jego wpływy na cały Śląsk, a także na Polskę. Tworzył głównie we Wrocławiu pracując dla kapituły biskupiej. W większości jego dzieła wykonane są z piaskowca
i drewna. Jednak nie ograniczał się tylko do tych dwóch materiałów. Przykładem mogą być stiukowe rzeźby kaplicy Hochberga czy alabastrowe płaskorzeźby w katedrze. Jego dzieła charakteryzują się zachowaniem prawidłowych proporcji anatomii ludzkiego ciała.
Nie są zbyt energiczne: Urbansky wyrażanie ruchu postaci ograniczał do niewielkiego kontrapostu, ruchu rąk i lekkiego przechylenia głowy. Szczegóły postaci są za to bardzo dekoracyjne, szczególnie detale szat, włosów, twarzy. Ulubionym jego motywem był,
tak jak większości ówczesnych włoskich i czeskich artystów, liść akantu. Styl jego dzieł
jest typowy dla czeskiego baroku inspirowanego patosem takich mistrzów jak wspomniany Jan Brokoff i Gianlorenzo Bernini. Jest uznawany jako jeden z najlepszych artystów baroku działającego na Śląsku.

    Dzieła we Wrocławiu:
Katedra św. Jana Chrzciciela:
    Rzeźbiarska dekoracja ambony w katedrze św. Jana Chrzciciela (1719-23, alabaster).
    Płaskorzeźby na pomnikach nagrobnych biskupów Godfryda i Nankera w katedrze św. Jana Chrzciciela (1723-25, alabaster).
    Figury Ojców Kościoła zdobiące balustradę prezbiterium (1726).
    Płaskorzeźba na filarze przedstawiająca biskupa Nankera rzucającego klątwę na króla czeskiego Jana Luksemburskiego (1732, marmur).
Kościół św. Antoniego:
    Ołtarze główny i boczne (1721).
Kościół św. Marii Magdaleny:
    Rzeźby prospektu organowego: Asaf, Dawid (1722-25) - zbiory Muzeum Narodowego we Wrocławiu.
Figury:
    Figura św. Jana Nepomucena (rzeźby) przy kościele św. Krzyża na pl. Kościelnym (1730-32, piaskowiec) - wspólnie z J.A. Siegwitzem.
Kościół Bożego Ciała:
    Retabulum (nastawa ołtarzowa) z Pietą do ołtarza Matki Boskiej Bolesnej (1726, drewno) - zniszczone w 1945 r., jedynie Pieta przetrwała.
Kościół św. Wincentego:
    Figury św. Anny i św. Hieronima na ołtarzu kaplicy Hochberga (1727, stiuk) - wspólnie z J.A. Karingerem.
    Dzieła na Dolnym Śląsku:
* Organy dla kościoła ewangelickiego Bożej Łaski w Jeleniej Górze (1727-29).
* Figura św. Jana Nepomucena w Tyńcu nad Ślęzą (1733).
    Inne dzieła:
* Trzy figury na ołtarz dla kościoła Augustianów w Żaganiu (1731, piaskowiec).
* Figura św. Jana Nepomucena w klasztorze na Jasnej Górze w Częstochowie (1724).
* Rzeźby drewnianych stalli do ołtarza kościoła benedyktynów w Lubiniu Wlkp. (1735-38, drewno).

© Tomasz Lewicki - www.tl.wroclaw.pl ©